آندومتریوز1

آندومتریوز و تاثیر آن در باروری

آندومتریوز

بارداری

گرچه ثابت نشده است که حاملگی آندومتریوز را درمان می کند اما معمولا اندومتریوز در دوران بارداری رفع می شود. محیط هورمونی تولید شده توسط بارداری ممکن است این بیماری را مهار کند. با این حال، اندومتریوز اغلب بعد از حاملگی عود می کند. یک زن باید قبل از انتخاب حاملگی به عنوان درمان برای آندومتریوز، اهداف فوری و بلند مدت خود را دقیقا در نظر بگیرد.

درمان ناباروری ارزیابی کل ناباروری قبل از بررسی درمان اندومتریوز باید انجام شود. برای زنان نابارور مبتلا به اندومتریوز ضعیف نیاز به تصمیم گیری است که آیا قبل از شروع درمان نیاز به لاپاراسکوپی است تا باروری افزایش یابد یا خیر. واضح است که عوامل مانند سن زن، طول مدت نازایی و درد لگن باید در نظر گرفته شود. ممکن است سایر عوامل ناباروری هم وجود داشته باشد و تاثیر موفقیت و نتیجه درمان را تحت تاثیر قرار دهد. اگر درد نیز وجود داشت، عمل لاپارسکوپی و جراحی احتیاط شود. علاوه بر این، لاپاروسکوپی و لاپاروتومی ممکن است توصیه شود زمانی که اندومتریوز متوسط یا شدید مشکوک است و دیگر علت ناباروری پیدا نشده است.

جراحی برای ناباروری درمان لاپاروسکوپی با درجات ضعیف و متوسط با بهبودی کوچک اما قابل توجه در میزان بارداری همراه است. در بزرگترین مطالعه تا به امروز، 29٪ از زنان مبتلا به اندومتریوز با لاپاراسکوپی طی 9 ماه درمان شدند و تنها 17٪ از زنان درمان نشدند. این مطالعه نشان می دهد پس از درمان اندومتریوز با لاپاراسکوپی ، باروری افزایش یافته است. درمان اندومتریوز متوسط و شدید با لاپاراسکوپی و / یا لاپاروتومی، میزان بارداری را برای زنان که هیچ علت دیگری برای ناباروری ندارند، افزایش می دهد. شواهدی وجود ندارد که نتیجه هر یک از روش های خاصی که برای درمان اندومتریوز استفاده می شود، از قبیل الکترو جراحی، لیزر، دفع ادرار یا تخلیه بر دیگری برتری دارد.

درمان دارویی برای ناباروری در حالی که درمان پزشکی برای کاهش درد ناشی از آندومتریوز مؤثر است، هیچ مدرکی وجود ندارد که درمان پزشکی اندومتریوز با قرصهای ضدافسردگی، پروژستینها، آنالوگهای GnRH یا دانازول باعث افزایش باروری شود. علاوه بر این، جراحی همراه با درمان پزشکی نشان داده است که باروری را افزایش می دهد. در عوض، درمان پزشکی قبل یا بعد از جراحی می تواند باروری را تاخیر دهد. با این وجود، این درمان ها در کاهش درد لگن و مقاربت دردناک همراه با آندومتریوز موثر است. بنابراین سرکوب هورمونی پس از اتمام درمان و بهبود باروری ممکن است باعث افزایش فعالیت جنسی در زنان نابارور مبتلا به اندومتریوز و درد لگن شود.

مدیریت انتظار

رویکرد “مراقب مراقب”، همچنین به نام “مدیریت انتظار”، ممکن است گزینه ای برای زنان جوانتر بعد از جراحی برای آندومتریوز باشد. تا 40٪ از زنان ممکن است طی 8 تا 9 ماه اول پس از عمل لاپاروسکوپی اندومتریوز کم و یا خفیف را تصور کنند. اگر بارداری در طول زمان معقول رخ ندهد درمان های تقویت باروری ممکن است به عنوان یک جایگزین برای مدیریت انتظار صورت پذیرد. سن زن عامل مهمی در تصمیم گیری در مورد درمان خاص است. زنان بالای 35 سال دارای پتانسیل باروری پایین و احتمال شكست بیشتر هستند. میزان ناباروری به دلیل آندومتریوز در صورت افزایش سن بیشتر می شود. بنابراین، دو عامل آندونتریوز و سن هر دوباهم اثر افزایشی بر میزان ناباروری دارند. مدیریت انتظار برای زنان با ناباروری همراه با اندومتریوز شدید مناسب نیست.

درمان بیماریهای مزمن تحریک تخمدان کنترل شده و تلقیح داخل رحمی مطالعات متعدد نشان داده است که باروری در زنان مبتلا به اندومتریوز خفیف با تحریک تخمدان کنترل شده (COS) به همراه تلقیح داخل رحمی (IUI) افزایش می یابد. این درمان همچنین تخمک گذاری زیاد با IUI نامیده می شود. بدون درمان میزان باروری خودبخودی، زنان دارای ناباروری کم و یا اندومتریوز ضعیف، 2 تا 4.5 درصد در هر ماه می باشد. میزان بارداری ماهانه برای زنان مبتلا به آندومتریوزدر روش IUI تقریبا 5٪ و برای روش تحریک کنترل شده تخمدان با داروهایی مثل کلومیفن سیترات، گنادوتروپین تقریبا 4 تا 7 درصد است، و در روش همزمان تحریک تخمدان و IUI میزان حاملگی ماهانه را تا حدود 9٪ تا 10٪، حداقل برای 4 دوره اول درمان تخمین می زنند. هورمون یائسگی (hMG) یا FSH به همراه IUI موفقیت را تا 9 تا 15 درصد در هر ماه بهبود می بخشد. COS با کلومیفن به علاوه IUI  5 تا 15٪ احتمال  دوقلویی را به همراه دارد. هنگامی که در روش IUI از هورمون HMG استفاده می شود و احتمال حاملگی چند قلویی و تحریک بیش از حد تخمدان افزایش می یابد.

روش های کمک باروری (ART)

به طور کلی، در زوج هایی که با اندومتریوز تشخیص داده می شوند، میزان موفقیت با روش های کمک باروری (ART) مانند لقاح آزمایشگاهی و انتقال جنین (IVF-ET)  است شبیه به زوج های دیگر با علل دیگر ناباروری است. میزان موفقیت برای روش های ART تا حد زیادی بستگی به سن زن دارد. به طور ملی، میزان تولد زنده IVF-ET برای زنان زیر 35 سال 42 درصد و برای زنان 35 تا 37 سال 32 درصد و برای سنین  از 38 تا 40 سال 22 درصد و حدود 12 درصد بین 41 تا 42 سال (داده های سال 2010) است. IVF-ET  موثرترین درمان برای آندومتریوز متوسط یا شدید است، به خصوص اگر جراحی نتواند باروری را بازگرداند. بعضی از پزشکان با توجه به نتایج برخی از مطالعات برای زنان مبتلا به آندومتریوز شدید قبل از شروع I VF  درمان طولانی مدت با آنالوگ های GnRH توصیه می کنند.

نتیجه

آندومتریوز میلیون ها زن در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار می دهد. آندومتریوز نیازمند توجه ویژه ای است، به ویژه هنگامی که باروری ضعیف است و یا درد شیوه زندگی را تحت تاثیر قرار می دهد. آندومتریوز ممکن است یک مشکل مادام العمر باشد، زیرا درد بعد از درمان به طور مکرر تجدید می شود و ممکن است اندومتریوم نیز تجویز شود. بنابراین این پتانسیل را دارد که کیفیت زندگی را مختل کند و موجب ناراحتی عاطفی شود. سن مادر، طول مدت نازایی، درد لگن و مرحله اندومتریوز در هنگام فرمول بندی طرح ناباروری مورد توجه قرار می گیرند.

آندومتریوز

آندومتریوز

آندومتریوز
مقدمه
زنان مبتلا به اندومتریوز ممکن است نازایی و درد لگن را تجربه کنند. این کتابچه حاوی شرح و توصیف گزینه هایی برای تشخیص و درمان درد یا ناباروری است که به اندومتریوز نسبت داده می شود.
اندومتریوز چیست؟
آندومتریوز یک بیماری شایع است که در طول سال های باروری زنان را تحت تاثیر قرار می دهد. این اتفاق زمانی می افتد که بافت طبیعی از پوشش رحم، اندومتر (شکل1)، به اندام های داخل لگن وصل می شود و شروع به رشد می کند.
این جابجایی بافت آندومتر باعث ایجاد تحریک در لگن می شود که ممکن است منجر به درد و ناباروری شود.

در طی هر دوره قاعدگی، بیشتر محتویات دیواره های رحم و خون رحم از طریق دهانه رحم به مهبل رانده می شود. با این حال، برخی از این بافت از طریق لوله های فالوپی وارد لگن می شوند. زنان مبتلا به آندومتریوز به سادگی قادر به پاکسازی لگن از این سلول ها نیستند.

ایمپلنت های آندومتری اولیه به نظر می رسد مانند تکه های کوچک، تخت، بلب ها یا لکه هایی است که بر روی سطح لگن پاشیده می شوند. زخم ها روشن، سفید، قهوه ای، قرمز، سیاه و یا آبی می باشند. شدت و دوره اندومتریوز غیر قابل پیش بینی است. بعضی از زنان اندومتریوز را روی سطح لگن، صفاق یا اندام های داخل لگن دارند و یا آندومتریوز ممکن است به داخل صفاق (روده ، پریتون) نفوذ کرده و به شکل گره رشد کند.  آندومتریوز ممکن است بر روی سطح تخمدان رشد کند یا به تخمدان نفوذ کند و یک کیست پر از خون به نام اندومتریوم کیست شکلاتی تولید کند. کیست های شکلاتی به این دلیل نامگذاری شده اند که به مرور زمان خون آنها به رنگ قهوه ای و قهوه ای تیره می شود. این کیست ممکن است به اندازه یک نخود کوچک باشد و یا رشد کند و بزرگتر از گریپ فروت شود. آندومتریوز ممکن است بافت اطراف را تحریک کند و بافت اسکار داخلی به نام چسبندگی ایجاد کند. این چسبندگی می تواند ارگانهای لگن را به هم متصل کند، به طور کامل آنها را پوشش دهد یا روده های مجاور را درگیر کند. چسبندگی از برداشتن تخمک از تخمدان در طی تخمک گذاری توسط لوله های فالوپی جلوگیری می کند. آندومتریوز همچنین ممکن است به دیواره روده یا به داخل بافت بین واژن و رکتوم رشد کند.

10٪ زنان اندومتریوز دارند. آندومتریوز علائم کمی دارد. برخی از زنان دیسمنوره، درد لگن مزمن یا مقاربت دردناک را تجربه می کنند. در سایر موارد، ناباروری ممکن است تنها علامت آندومتریوز باشد. اغلب، آندومتریوز هنگامی تشخیص داده می شود که یک زن جراحی لگنی به دلیل کیست مداوم تخمدان یا دلایل دیگر داشته باشد. آندومتریوز می تواند در زنان جوان و نوجوان و زنانی که دارای فرزند هستند رخ دهد. برخی از متخصصان معتقدند که اندومتریوز بیشتر در زنان نابارور دیده می شود. اندومتریوز در 24٪ تا 50٪ زنان مبتلا به ناباروری و در بیش از 20٪ مبتلا به درد مزمن لگن یافت می شود.

آندومتریوز به چهار مرحله (I-minimal, II-mild, III-moderate, and Iv-severe)  بسته به محل، گسترش، عمق جایگزینی آندومتریوز ایمپلنت، حضور و شدت چسبندگی؛ و حضور و اندازه آندومتریوم تخمدان مرحله بندی می شود. (شکل 2) اکثر زنان اندومتریوز کم یا خفیف دارند که با جایگزینی های سطحی و چسبندگی ملایم مشخص می شود. اندومتریوز متوسط و شدید با کیست های شکلاتی و چسبندگی های شدیدتری مشخص می شود. این طبقه بندی با حضور یا شدت علائم همخوانی ندارد: در آندومتریوز مرحله IV، احتمال ناباروری بسیار زیاد است .

علائم آندومتریوز انقباض دردناک عضلانی در قاعدگی (دیسمنوره) بسیاری از زنان انقباض دردناک عضلانی در قاعدگی را تجربه می کنند که طبیعی است. وقتی که انقباض شدید شد، دیسمنوره نامیده می شود و ممکن است نشانه ای از اندومتریوز یا سایر انواع پاتولوژی لگن مانند فیبروئید رحمی یا آدنومایوز باشد. گرفتگی شدید ممکن است موجب تهوع، استفراغ یا اسهال شود. دیسمنوره اولیه در طول سالهای اولیه قاعدگی اتفاق می افتد، و با افزایش سن یا بعد از زایمان بهبود می یابد و معمولا به اندومتریوز وابسته نیست. دیسمنوره ثانویه بعدا در زندگی اتفاق می افتد و ممکن است با افزایش سن افزایش یابد که می تواند یک علامت هشدار دهنده برای آندومتریوز باشد، اگرچه برخی از زنان مبتلا به آندومتریوز هیچ عارضه ای ندارند.

مقاربت دردناک

آندومتریوز می تواند موجب درد  در طی رابطه جنسی یا بعد از آن درد شود، شرایطی  که به نام دیسپارونیا معروف است. نفوذ عمیق می تواند در تخمدانی که از طریق یک بافت اسکار به بالای واژن متصل شده ایجاد درد کند. همچنین درد ممکن است ناشی از ضربه زدن به یک ندول اندام اندومتریوز در پشت رحم یا رباط های رحمی باشد.

 

ناباروری

شواهد زیادی وجود دارد که ارتباط بین اندومتریوز و ناباروری را نشان می دهد. اندومتریوز را می توان در 50٪ زنان نابارور یافت. احتمال باروری ماهانه در بیماران مبتلا به اندومتریوز خفیف درمان نشده 2 – 5/4 درصد در ماه می باشد. نرخ باروری ماهانه زوج های نرمال 15٪ تا 20٪ می باشد.  بیماران نابارور با اندومتریوز متوسط و شدید میزان بارداری ماهانه کمتر از 2٪ دارند. اگرچه اندومتریوز به شدت با ناباروری مرتبط است، اما همه زنان مبتلا به اندومتریوز نابارور نیستند. به عنوان مثال، بسیاری از زنانی که از روش بریدن لوله های رحمی (توبکتومی) برای پیشگیری از بارداری استفاده کردند، مبتلا به آندومتریوز بودند.

رابطه علت و معلولی بین اندومتریوز و ناباروری هنوز ثابت نشده است.  مشخص نیست که وقتی که چسبندگی وجود ندارد چگونه اندومتریوز باعث کاهش باروری می شود. در این زمینه فرضیه هایی وجود دارد مبنی بر اینکه آندومتریوز  باعث تغییر محیط لگن می شود.  نظریه ها شامل التهاب، تغییر سیستم ایمنی بدن، تغییرات هورمونی، عملکرد غیر طبیعی لوله فالوپ، یا اختلال در باروری و لانه گزینی هستند. دانستن اینکه اندومتریوز متوسط یا شدید چگونه باروری را کاهش می دهد راحت تر است، چون چسبندگی بزرگ لگن از آزاد شدن تخمک جلوگیری کند، ورود اسپرم به لوله فالوپی را مسدود می کند و مانع از توانایی لوله های فالوپی برای برداشتن تخمک در طی تخمک گذاری می شود.

چگونه مبتلا به اندومتریوز تشخیص داده می شود؟ اندومتریوز را تنها نمی توان با علائم تشخیص داد. در صورت داشتن مشكلات باروری، دیسمنوره (درد شدید کمر و زیر شکم در زمان قاعدگی) شدید قاعدگی، درد در هنگام مقاربت یا درد مزمن لگن پزشک مشكوك به آندومتریوز می شود.. همچنین زمانی که یک کیست مداوم در تخمدان وجود داشته باشد، به آندومتریوزمشکوک می شود. آندومتریوز اغلب در اعضای خانواده مانند مادر یا خواهر یافت می شود. با این حال، به یاد داشته باشید که بسیاری از زنان مبتلا به آندومتریوز هیچ نشانه ای ندارند.

معاینه لگن

برخی یافته های معاینه لگن پزشک را به اندومتریوز مشکوک می کند. پزشک در معاینه واژینال و رکتوم، یک ندول tender در پشت سرویکس احساس می کند، یا رحم ممکن است به عقب یا رتروورسه باشد. ممکن است یک یا هر دو تخمدان بزرگ شوند و یا ثابت و بی تحرک شوند. گاهی اوقات، ایمپلنت اندومتریوز ممکن است در مهبل یا دهانه رحم دیده شود. گرچه پزشک ممکن است با توجه به معاینه لگن و تاریخچه بیماری شما به آندومتریوز مشکوک شود اما برای تایید و تشخیص دقیق تر جراحی لازم است.

لاپاراسکوپی لاپاروسکوپی روش جراحی سرپایی است که پزشک را قادر می سازد ارگان های لگن را ببیند و به دنبال آندومتریوز باشد. در طول لاپاراسکوپی، یک دوربین نازک به نام لاپاراسکوپ را از طریق یک برش کوچک در زیر شکم وارد شکم کند. لاپاراسکوپ اجازه می دهد تا جراح سطح بیرونی رحم، لوله های فالوپ، تخمدان ها و دیگر اندام های داخلی لگن را ببیند.

شدت اندومتریوز در طول لاپاراسکوپی ارزیابی می شود. سیستم مرحله بندی بالینی برای توصیف شدت اندومتریوز، چسبندگی و کیست اندومتریوم در تخمدان استفاده می شود. نمره 1-15 نشان می دهد که اندومتریوز خفیف است و نمره 16 یا بالاتر نشان دهنده آندومتریوز متوسط یا شدید است. با این حال، مرحله بندی این سیستم با درصد نتایج منجر به زایمان در درمان های ناباروری و یا میزان دردی که زنان مبتلا به آندومتریوز تجربه می کنند همخوانی ندارد.

ممکن است پزشک شما تصمیم بگیرد که آندومتریوز را در طی لاپاراسکوپی درمان کند.  برش های اضافی کوچک اجازه می دهد تا پزشک ابزار جراحی خود را وارد کند. آندومتریوز ممکن است منعقد شود، تبخیر شود، سوخته یا دفع شود، و بافت زخم یا کیست تخمدان برداشته شود. در طول لاپاراسکوپی پزشک می تواند از طریق تزریق رنگ از طریق دهانه رحم به رحم تعیین کند که آیا لوله های فالوپی باز است یا نه. اگر لوله ها باز باشند، رنگ از انتهای لوله های فالوپی عبور می کند.

سایر روشهای تشخیصی در موارد خاص، پزشک برای جمع آوری اطلاعات بیشتر در مورد درد لگنی از تکنیک های خاص تصویربرداری مانند سونوگرافی، CT یا اسکن مغناطیسی (MRI) استفاده می کند. این روش ها می توانند نوع کیست ها و مایع داخل کیست تخمدان را تشخیص دهند، اگرچه کیست آندومتریو و کیست کورپوس لوتئوم طبیعی ممکن است ظاهر مشابهی داشته باشند. این آزمایش ها هنگام ارزیابی ناباروری زنان و / یا درد مزمن لگن مفید هستند.

درمان درد پزشک علائم، معاینات فیزیکی، نتایج آزمایش و اهداف و نگرانی های شما را قبل از درمان بررسی می کند. زنان مبتلا به علائم خفیف می توانند شیوه زندگی خود را تغییرات دهند و یا اصلا نیازی به درمان نداشته باشند. پزشک ممکن است درمان هورمونی را زمانی پیشنهاد کند که در رابطه با خانواده، کار یا فعالیتهای روزانه مختل کرده است، ، این درمانها معمولا درد لگن و دیسپارونی را در بیش از 80 درصد از زنان مبتلا به اندومتریوز کاهش می دهند. از آنجاییکه چند روش موثر در دسترس وجود دارد، انتخاب بر اساس عوارض جانبی و هزینه انجام می شود. درمان های هورمونی برای اندومتریوم های بزرگ تخمدان موثر نیست و جراحی نیاز است. همچنین جراحی  زمانی پیشنهاد می شود که درمان هورمونی موثر نبوده و یا اینکه درمان هورمونی طبق شرایط بیمار ممنوع است.

اصلاح شیوه زندگی

برخی از زنان متوجه شده اند که درد آنها با ورزش و تکنیک های آرامبخشی بهبود می یابد. اگرچه مکمل های طبیعی نشان داده اند که درد مرتبط با اندومتریوز را کاهش می دهد، داروهای ضد بارداری غیر استروئیدی، ضد التهاب مانند ایبوپروفن و ناپروکسن، باعث کاهش دیسمنوره می شود. هنگامی که مقاربت دردناک برای زن مشکل ایجاد کرده است، تغییر موقعیت از درد ناشی از نفوذ عمیق جلوگیری می کند.  به رغم این اقدامات، درمان پزشکی اغلب مورد نیاز است.

ضد بارداری هورمونی

قرص های ضد بارداری اغلب دیسمنوره و درد لگنی ناشی از اندومتریوز را کاهش می دهد. هیچ یک از قرص ها در هنگام درمان علائم اندومتریوز بهتر از سایرین نیست.

قرص های ضد بارداری می تواند به طور مداوم و بدون توقف برای دوره های قاعدگی به زنان مبتلا به آندومتریوز تجویز شود. عوارض جانبی این روش شامل حفظ مایع و لکه بینی نامنظم یا خونریزی است. عوارض جانبی جدی قرص های کنترل بارداری بسیار نادر هستند و شامل سکته مغزی، مشکلات عروقی و بیماری قلبی هستند. همچنین لازم به ذکر است که اندومتریوز در زنانی که از قرص های کنترل بارداری استفاده می کنند نیز مشاهده می شود و قرصهای کنترل بارداری هرگز برای جلوگیری از رشد اندومتریوز به اثبات نرسیده است. در حال حاضر اطلاعاتی در مورد اثرات و ضد بارداری های داخل بدنی و حلقه های واژینال پیشگیری از بارداری برای آندومتریوز وجود ندارد.

پروژستین پروژستینها داروهای مصنوعی هستند که فعالیتی شبیه پروژسترون داخلی بدن روی دیواره رحم دارند (آندومتر). تاثیر بسیاری از پروژستین ها برای کاهش درد لگنی وابسته به اندومتریوز اثبات شده اند. شایعترین عوارض جانبی پروژسترون درمانی خونریزی نامنظم رحمی، افزایش وزن، اقتباس آب، حساسیت پستان، سردرد، تهوع و تغییرات خلقی، به ویژه افسردگی است. پروژستینها به میزان قابل توجهی ارزانتر از سایر داروها هستند و ممکن است به شکل قرص، تزریقی یا لوونورژسترل شامل وسایل پیشگیری از بارداری داخل رحمی حاوی لوونورژسترل تجویز شوند. معایب فرم تزریقی که به عنوان داروی مدروکسی پروژسترون استات شناخته می شود این است که ممکن است باروری را چند ماه پس از قطع درمان متوقف کند و استفاده از آن برای بیش از شش ماه ممکن است موجب کاهش قابل توجهی تراکم معدنی استخوان شود و زنان را در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان قرار دهد.

آنالوگ های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH)

آنالوگهای GnRH، بویژه آگونیست های GnRH، سبب کاهش میزان استروژن تا سطح میزان استروژن در زمان یائسگی می شوند و قاعدگی رخ نمی دهد. این داروها برای اندومتریوز دردناک بسیار موثرند. عوارض جانبی شامل علائم یائسگی: گرگرفتگی، خشکی واژن، و پوکی استخوان است. داروها معمولا برای شش ماه تجویز می شوند. بنابراین زمانی که نیاز به درمان طولانی باشد برای جلوگیری از پوکی استخوان و یا اگر علائم یائسگی شدید باشد، از هورمون درمانی ( استروژن به همراه پروژسترون با دوزکم) و یا تجویز پروژسترون استفاده می شود. همچنین برای کاهش پوکی استخوان ورزش و مکمل های کلسیمی توصیه می شود. پوکی استخوان موقتی است و پس از درمان متوقف می شود.

دانازول دانازول یک داروی شبیه به هورمونهای مردانه نیز برای درد های ناشی از اندومتریوز بسیار موثر است. عوارض جانبی ممکن است شامل نگهداری آب، آکنه، خونریزی نامنظم واژینال، گرفتگی عضلانی و کاهش اندازه سینه باشد. عوارض ناخواسته، اما غیر قابل برگشت، شامل صدای زبر مردانه و رشد موی صورت و بدن می شود. امروزه دانازول برای درمان آندومتریوز بیش از 20 سال مورد استفاده قرار گرفته است، زیرا داروهایی مانند آگونیست های GnRH به همان اندازه که موثر هستند،  دارای اثرات جانبی بیشتری نسبت به دانازول هستند.

جراحی برای درد درمان جراحی برای آندومتریوز اغلب زمانی انجام می شود که به طور قطع آندومتریوز تشخیص داده شود. لاپاروسکوپی معمولا اولین درمان برای آندومتریوز است. در این روش یک تلسکوپ نورانی از طریق برش زیر شکم قرار داده شده است تا حفره لگن را مشاهده کند. در طول لاپاراسکوپی پزشک چسبندگی، گره های آندومتریو و کیست تخمدان را از بین می برد. لاپاراسکوپی اغلب برای درمان اندومتریوز راجعه است زمانی که هدف حفظ باروری در آینده است. گاهی اوقات شدت آندومتریوز به گونه ای است که جراحی عمده توصیه می شود که اندومتریوز و چسبندگی را از بین ببرند. حذف کامل کیست تخمدان با دیواره آن، برای درمان درد و جلوگیری از عود کیست بسیار بهتر از تخلیه کیست است.

به طور کلی، عمل جراحی اندومتریوز که برای حفظ باروری انجام می شود درد زنان را 60٪ تا 80٪ بهبود می بخشد. پس از جراحی، ممکن است برای کنترل علائم اندومتریوز، درمان دارویی مورد نیاز باشد زیرا 40 تا 80 درصد از زنان در طی دو سال بعد از عمل علائم درد را تجربه می کنند. علائم راجعه در طی 5 تا 10 سال در بیش از 50٪ زنان پس از اتمام دوره 6 ماهه درمان پزشکی رخ می دهد. مدیریت طولانی مدت درد مرتبط با اندومتریوز ضروری است.

هیسترکتومی (برداشتن رحم) با حذف تخمدانها یک رویکرد موثر برای پایان دادن به درمان اندومتریوز پس از تولد تعداد فرزندان مورد نظر است. این جراحی موجب از بین رفتن درد ناشی از آندومتریوز در بیش از 90٪ زنان می شود. در مقابل، اگر یک یا هر دو تخمدان حفظ شوند، احتمال بیشتری وجود دارد که علائم دوباره تکرار شوند و جراحی اضافی مورد نیاز باشد. پس از هیسترکتومی با تخلیه دوطرفه تخمدان علائم یائسگی و گرگرفتگی رخ می دهد که در صورت نیاز می توان با هورمون درمانی با دوز پایین (استروژن یا پروژستین) این علائم را کاهش داد.

laparoscopy2

لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی

بررسی کامل ساختارهای داخلی لگن زن می تواند اطلاعات مهمی در مورد ناباروری و اختلالات متداول زنان ارائه دهد. اغلب، مشکلاتي که توسط معاينه فيزيکي خارجي کشف نميشوند، ميتواند توسط لاپاراسکوپي و هيستروسکوپي دو روشي که توسط آنهامستقیم اندامهاي لگن مشاهده ميشود، کشف شود. این روش ها ممکن است به عنوان بخشی از مراقبت های ناباروری شما بسته به موقعیت خاص شما توصیه شود. لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی می تواند هم برای تشخیص و هم برای درمان مورد استفاده قرار گیرد.

لاپاراسکوپی تشخیصی برای مشاهده سطح بیرونی رحم، لوله های فالوپ، تخمدان ها و نواحی داخلی لگن توصیه می شود. هیستروسکوپی تشخیصی برای مشاهده داخل حفره رحمی استفاده می شود. اگر شرایط غیرطبیعی در طی روش تشخیصی مشاهده شود، می توان همزمان درمان هم انجام داد، و از نیاز به عمل جراحی دوم اجتناب کرد. هر دو روش تشخیصی و درمانی باید توسط پزشکان متخصص جراحی انجام شود.

تشخیص لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی به پزشکان کمک می کند تا بسیاری از مشکلات زنان را از جمله اندومتریوز، فیبروئید رحمی و سایر اختلالات ساختاری، کیست تخمدان، چسبندگی (بافت اسکار) و حاملگی خارج رحمی را تشخیص دهند. اگر درد ، سابقه عفونت لگن یا علائم بیماری لگن دارید ، پزشک از این روش برای ارزیابی شما استفاده می کند. گاهی اوقات پس از تکمیل ارزیابی اولیه ناباروری در هر دو زوج، لاپاراسکوپی توصیه می شود. معمولا بلافاصله بعد از پایان قاعدگی انجام می شود.

لاپاراسکوپی معمولا تحت بیهوشی عمومی به صورت سرپایی انجام می شود. بعد از اینکه بیمار تحت بیهوشی قرار گرفت، یک سوزن از طریق ناف قرار داده می شود و شکم با گاز دی اکسید کربن پر می شود. این گاز دیوار شکم را از ارگانهای داخل بدن فاصله می دهد تا لاپاراسکوپ را به صورت ایمن به حفره شکم منتقل کند و خطر آسیب به اندام های اطراف مانند روده، مثانه و عروق خونی را کاهش دهد. سپس لاپاراسکوپ از طریق یک برش در ناحیه زیر شکم وارد شکم می شود. پزشک می تواند از طزیق لاپاراسکوپی ارگان های تولید مثل رحم، لوله های فالوپ و تخمدان ها را ببیند.

یک میله کوچک معمولا از طریق یک برش دیگر در بالای ناحیه گوشه قرار می گیرد تا اندام های لگن را به شکل روشن نمایش دهد. علاوه بر این، مایع آبی رنگ اغلب از طریق رحم و لوله های فالوپ تزریق می شود تا تعیین شود که لوله ها باز هستند. در صورتی که هیچگونه ناهنجاری در این زمان مشخص نشود، برش با یک یا دو بخیه بسته می شود. اگر ناهنجاری ها کشف شوند، درمان انجام می شود.

عملیات لاپاراسکوپی

در طول لاپاراسکوپی ، بسیاری از اختلالات شکمی می تواند با خیال راحت از طریق لاپاراسکوپ در همان زمان درمان شوند. هنگام انجام عمل لاپاراسکوپی ، پزشک با استفاده از دو یا سه برش اضافی، ابزارهای اضافی نظیر پروب، قیچی، ابزار دستی، دستگاه های چفت و بست، فورسپس بیوپسی، دستگاه های الکترو جراحی یا لیزر و مواد سوز را وارد می کند. لیزر، در حالی که کمک قابل توجهی برای عمل های خاص است، اما گران است و لزوما بهتر یا موثرتر از سایر روشهای جراحی استفاده شده در طول عمل لاپاراسکوپی نیستند. انتخاب روش و ابزار بستگی به عوامل بسیاری از جمله تجربه پزشک، محل مشکل و دسترسی به تجهیزات دارد. برخی از مشکلات که با عمل جراحی لاپاراسکوپی حل می شوند عبارتند از: حذف چسبندگی (بافت اسکار) از اطراف لوله های فالوپ و تخمدان، باز کردن لوله های مسدود شده، از بین بردن کیست تخمدان و درمان حاملگی خارج رحمی. آندومتریوز همچنین می تواند از سطح خارجی رحم، تخمدان یا صفاق خارج شود. تحت شرایط خاص، فیبروئیدهای رحمی نیز می تواند برداشته شود. لاپاراسکوپی می تواند تخمدان های بیمار را حذف کند و به عنوان بخشی از هیسترکتومی انجام شود.

لاپاراسکوپی به کمک رباتیک

جراحی لاپاراسکوپی با کمک روباتیک (RAL) یک شکل پیشرفته از عمل لاپاراسکوپی است که به تازگی انجام می شود. در RAL، ابزارها و تلسکوپ بسیار مشابه لاپاراسکوپی معمولی هستند، اما آنها به یک ربات وصل می شوند که به نوبه خود توسط جراح که در اتاق مشاهده قرار دارد، کنترل می شود. این اتاق مشاهده معمولا در کنار بیمار قرار دارد، هرچند ممکن است جراحی روی بیمار در یک شهر یا قاره دیگر باشد.

اگرچه در مورد مزایا و معایب انجام لاپاراسکوپی با استفاده از تکنیک های معمولی در برابر کمک رباتیک بحث وجود دارد، شکی نیست که برخی از جراحان قادر به انجام رویه های گسترده و پیچیده تر با ربات هستند. این به نوبه خود می تواند به پزشکان اجازه دهد تا برای بیماران جراحی با رویکرد کمتر تهاجمی داشته باشند، در نتیجه بهبود سریع تر می شود و مزایای دیگری دارد. علاوه بر این، تعداد زیادی از جراحان هیسترکتومی را با کمک رباتیک انجام می دهند. احتمال دارد که اعمال جراحی بیشتری، که قبلا نیاز به لاپاراتومی داشتند، توسط لاپاراسکوپی با کمک روباتیک جایگزین شود. با این وجود، جراحی روباتیک گران تر است و عموما وقت گیرتر از عمل جراحی معمول است و تمام بیمارستان ها این تجهیزات را در دسترس ندارند. همچنین تغییرات در مراقبت های بهداشتی بر روی دسترسی به روباتیک و دیگر روش های “پیشرفته” تأثیر می گذارد.

خطرات لاپاراسکوپی

خطراتی در رابطه با لاپاراسکوپی وجود دارد. عفونت مثانه بعد از عمل و سوزش پوستی شایع تر است. چسبندگی توسعه می یابد. هماتوم های (خونریزی زیر پوستی) دیواره شکمی می توانند در نزدیکی برش ها ایجاد شوند. عفونت های لگنی یا شکمی ممکن است رخ دهد. تشخیص عوارض جدی لاپاراسکوپی نادر است. خطر اصلی آسیب به روده، مثانه، رحم، رگ های خونی بزرگ یا سایر اندام ها است که ممکن است نیاز به جراحی اضافی داشته باشد. جراحات در هنگام قرار دادن ابزارهای مختلف از طریق دیواره شکم یا در طی عمل جراحی رخ می دهد. شرایط خاص ممکن است خطر عوارض جدی را افزایش دهد. این شرایط شامل جراحی قبلی شکم، به ویژه جراحی روده و سابقه و یا وجود چسبندگی روده / لگن، اندومتریوز شدید، عفونت ها لگنی، چاقی و یا لاغری بیش از حد است. واکنش های آلرژیک، آسیب عصبی و عوارض بیهوشی به ندرت اتفاق می افتد. احتباس ادراری بعد از عمل غیر معمول است و ترومبوز وریدی (لخته خون) نادر است. خطر مرگ ناشی از لاپاراسکوپی بسیار کم است (حدود 3 در 100000). هنگامی که همه عوارض احتمالی در نظر گرفته می شود، یک یا دو زن از هر 100 مورد ممکن است عارضه ای ایجاد کنند، که معمولا پیامدهای جزئی دارد.

مراقبت بعد از عمل

پس از لاپاراسكوپي، ناحيه ناف معمولا حساس است و شکم كبود می شود. گاز مورد استفاده برای منبسط کردن شکم باعث ایجاد ناراحتی در شانه ها، قفسه سینه و شکم می شود و بیهوشی باعث تهوع و سرگیجه می شود. میزان ناراحتی بستگی به نوع و میزان انجام مراحل دارد. فعالیت های عادی را می توان پس از چند روز انجام داد. درد شدید شکمی، تهوع و استفراغ ، درجه حرارت 101 درجه فارنهایت یا بیشتر، خروج چرک از ناحیه برش روی شکم یا خونریزی قابل توجهی از برش، عوارض جدی بالقوه است که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد.

در نظر گرفتن لاپاراسکوپی به جای لاپاراتومی برای جراحی لگنی

بسیاری از عمل جراحی زنان از طریق لاپاراتومی انجام می شود که برش (“بیکینی” یا “بالا و پایین”) برای باز کردن شکم انجام می شود.بیماران معمولا چند روز پس از جراحی در بیمارستان بستری می شوند و بسته به میزان فعالیت بدنی مورد نیاز ممکن است پس از دو تا شش هفته به محل کار خود بازگردند. بسیاری از روش های زنان و زایمان نیز می توانند توسط لاپاراسکوپی عمل انجام شوند.به دنبال لاپاراسکوپی ، بیماران عموما قادر به بازگشت به خانه در روز عمل جراحی هستند و سریعتر بهبود می یابند و پس ازهفت روز به فعالیت های کامل باز می گردند.

برخی از انواع جراحی ها ممکن است برای انجام لاپاراسکوپی بسیار خطرناک باشند، در حالی که در برخی دیگر مشخص نیست که لاپاراسکوپی نتایج مشابه و به خوبی لاپاراتومی دارد. تجربه جراح نیز در تصمیم گیری در مورد اینکه آیا باید از روش لاپاراسکوپی یا لاپاراتومی استفاده شود، تاثیر می گذارد. هنگام بررسی عمل جراحی، بیمار و دکتر باید جوانب مثبت و منفی انجام لاپاراتومی را در مقایسه با لاپاراسکوپی بررسی کنند.

هیستروسکوپی تشخیصی هیستروسکوپی یک روش مفید برای ارزیابی ناباروری، سقط مکرر یا خونریزی غیر طبیعی رحم است. هیستروسکوپی تشخیصی برای بررسی حفره رحم مورد استفاده قرار می گیرد و در تشخیص شرایط غیر طبیعی رحم مانند فیبروئید هایی که در حفره رحم، زخم، پولیپ ها و ناهنجاری های مادرزادی قرار دارند مفید است. هیستروسالپتیموگرافی (اشعه ایکس رحم و لوله های فالوپ)، سونو هیستروگرام (سونوگرافی با تزریق نرمال سالین به حفره رحم) و یا بیوپسی اندومتری برای ارزیابی رحم قبل از هیستروسکوپی انجام می شود.

گام اول هیستروسکوپی تشخیصی معمولا با استفاده از دیلاتورها با اندازه های مختلف دهانه رحم را باز می کنند. هنگامی که دهانه رحم باز می شود، هیستروسکوپ (وسیله ای مانند تلسکوپ بلند، نازک، شفاف) از طریق دهانه رحم داخل رحم قرار می گیرد. برش پوست برای هیستروسکوپی لازم نیست. گاز دی اکسید کربن یا مایعات خاصی از طریق هیستروسکوپ به رحم تزریق می شود. این گاز یا مایع حفره رحم را گسترش می دهد و پزشک را می تواند به طور مستقیم ساختار داخلی رحم را مشاهده کند. هیستروسکوپی تشخیصی یک روش سرپایی است که در مطب یا اتاق عمل انجام می شود و اغلب بلافاصله پس از پایان قاعدگی انجام می شود، زیرا حفره رحم به راحتی قابل ارزیابی است.

هیستروسکوپی درمانی

هیستروسکوپی درمانی می تواند بسیاری از ناهنجاری هایی را که در طی هیستروسکوپی تشخیصی یافت می شود، درمان کند. هیستروسکوپی عملیاتی شبیه به هیستروسکوپی تشخیصی است، به جز این که یک ابزار باریک به داخل حفره رحم از طریق یک کانال در عمل هیستروسکوپ جایگذاری می شود. فیبروئیدها، بافت اسکار و پولیپ ها می توانند از داخل رحم برداشته شوند. برخی از اختلالات ساختاری مانند سپتوم رحمی از طریق هیستروسکوپ تصحیح می شوند. ممکن است پزشک برای آمادگی رحم جهت جراحی داروهایی تجویز نماید. در نتیجه عمل جراحی، پزشک یک کاتتر بالون را وارد رحم می کند.

آنتی بیوتیک ها و / یا استروژن پس از انجام برخی از انواع جراحی رحم برای پیشگیری از عفونت و تحریک بهبودی اندومتر تجویز می شود. تخریب آندومتر، یک روش که در آن دیواره های رحم تخریب می شود، که برای درمان خونریزی بیش از حد رحم استفاده می شود. تخریب پوشش رحم در زنانی که می خواهند باردار شوند، انجام نمی شود.

خطر هیستروسکوپی عوارض هیستروسکوپی در حدود دو مورد از هر 100 مورد وجود دارد. سوراخ شدن رحم (یک سوراخ کوچک در رحم) شایع ترین عارضه است. اگرچه سوراخها معمولا به صورت خودبخودی بسته میشوند، ممکن است باعث خونریزی شوند یا باعث آسیب به ارگانهای مجاور شوند، که ممکن است نیاز به جراحی بیشتری داشته باشد. چسبندگی حفره های رحم یا عفونت ممکن است پس از هیستروسکوپی ایجاد شود. عوارض جدی مربوط به مایعاتی که برای رفع رحم مورد استفاده قرار می گیرند شامل ادم ریه، مشکلات لخته شدن خون، عدم تعادل الکترولیتی و واکنش های شدید آلرژیک است. با این حال، عوارض شدید یا مرگ و میر، بسیار نادر است. برخی از عوارض فوق ممکن است از اتمام جراحی جلوگیری کنند.

مراقبت بعد از عمل

پس از هیستروسکوپی، برخی از زنان ترشحات واژن یا خونریزی و گرفتگی عضلانی برای چندین روز تجربه می کنند. اکثر فعالیت های فیزیکی معمولا در عرض یک یا دو روز می تواند دوباره ادامه یابد. اگر یک کاتتر بالون در حفره گذاشته شود، معمولا بعد از چند روز برداشته می شود. استروژن برای چند هفته پس از جراحی تجویزمی شود.

نتیجه لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی اجازه می دهد تا پزشکان تشخیص و درمان بسیاری از اختلالات ژنتیکی را به صورت سرپایی انجام دهند. زمان بهبودی بیمار مختصر و به مراتب کمتر از زمان بهبودی بعد از جراحی شکم از طریق برش های بزرگتر است. قبل از انجام لاپاراسكوپي يا هيستروسكوپي، بيماران بايد با پزشکان خود درمورد روشها و خطرات آنها صحبت كنند.

1

سندروم تخمدان پلی کیستیک

سندرم تخمدان پلی کیستیک
سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) یک اختلال هورمونی شایع است که بر 5 تا 10 درصد زنان تاثیر می گذارد. تشخیص PCOS زمانی اتفاق می افتد که یک زن دارای دو مورد از سه ویژگی زیر باشد:
1) ناتوانی در آزاد کردن تخمک که منجر به اختلال نظم قاعدگی می شود.
2) افزایش سطح هورمون مردانه و / یا افزایش مو در وسط خط بدن (بیش از حد)
3) پلی کیستیک بودن نمای تخمدان ها در سونوگرافی.
به دلیل ماهیت متغیر PCOS، تشخیص آن براساس ترکیبی از ویژگی های بالینی، سونوگرافی و آزمایشگاهی است.
سندرم تخمدان پلی کیستیک یک وضعیت مرتبط با عدم تعادل هورمونی است که باعث تولید بیش از حد آندروژن (هورمون مردانه) می شود. این یک علت شایع هیرسوتیسم (پرمویی) است.
در بیماران مبتلا به PCOS، فولیکول های کوچک متعدد در تخمدان ها ظاهر می شود که کیست نامیده می شوند، از این رو به اصطلاح پلی کیستیک می گویند. این کیست های کوچک در واقع فولیکول های نابالغ تخمدان هستند که به بلوغ و تخمک گذاری نرسیده اند.
تشخیصPCOS
برای تایید تشخیص و افتراق از برخی از تشخیص های دیگر، پزشک شما ممکن است سطح هورمون خون شما را اندازه گیری و بیوپسی اندومتر انجام دهد تا مطمئن شود که هیچ سلول پیش سرطانی در رحم شما وجود ندارد.
چون علت بروز PCOS به طور کامل مشخص نشده است، اغلب دشوار است که مشخص شود چرا PCOS رخ می دهد.
تشخیص زودهنگام
اگر از دوران بلوغ اختلال قاعدگی و / یا هیرسوتیسم پیشرونده داشته اید، باید برای PCOS ارزیابی شوید. اگر شما PCOS تشخیص داده شده اید و فرزند دختر دارید، باید مراقب باشید کهPCOS نباشند، زیرا این سندرم گرایش ژنتیکی دارد. درمان اولیه PCOS ممکن است باعث کاهش آکنه و هیرسوتیسم شود.
ملاحظات بلند مدت
زنان مبتلا به PCOS در معرض خطر سندرم متابولیک هستند. سندرم متابولیک بیماری است که در آن عوامل متعددی زمینه ی ابتلا به بیماری قلبی را فراهم می کند. سندرم متابولیک در زنان مبتلا به PCOS، حتی در نوجوانان معمول است. زنان ممکن است مبتلا به دیابت باشند، به ویژه کسانی که دارای مقاومت به انسولین هستند و ممکن است در معرض خطر ابتلا به بیماری های قلبی، اختلالات کلسترولی و سرطان آندومتر باشند. اگر شماPCOS هستید باید با انجام آزمایشات دیگر بررسی شوید.

درمان PCOS

اگرPCOS تشخیص داده شده اید، درمان به اهداف شما بستگی دارد. برخی از بیماران ممکن است در درجه اول با ناباروری مواجه شوند، در حالی که دیگران بیشتر درباره تنظیم چرخه قاعدگی، هیرسوتیسم یا آکنه نگران هستند. بدون توجه به هدف اصلی شما، باید با توجه به خطرات سلامتی درازمدت مانند بیماری قلبی و سرطان آندومتر درمان شوید.

کاهش وزن

چاقی معمولا با PCOS همراه است. بافت های چرب باعث ایجاد بیش از حد استروژن می شوند، که به نوبه خود منجر به عدم ترشح FSH توسط غده هیپوفیز می شود. FSH ناکافی مانع از تخمک گذاری می شود و ممکن است PCOS را بدتر کند. علاوه بر این، چاقی موجب ایجاد یا بدتر شدن مقاومت به انسولین می شود که ممکن است تولید آندروژن توسط تخمدانها را افزایش دهد.

کاهش وزن حالت های هورمونی بسیاری از بیماران PCOS را بهبود می بخشد. اگر اضافه وزن دارید، از پزشک خود بخواهید که یک برنامه کنترل وزن را برایتان تنظیم کند. گرچه وسوسه انگیز است، ولی رژیم غذایی محض و قرص های لاغری معمولا موثر نیستند و در بسیاری از موارد باعث مشکلات سلامتی بیشتری می شوند. افزایش فعالیت بدنی گامی مهم در هر برنامه کاهش وزن است. به آرامی با فعالیت هوازی مانند راه رفتن یا شنا شروع کنید. سرعت و فاصله را به تدریج افزایش دهید. فعالیت منظم حالت ذهنی را بهبود می بخشد و همچنین در کاهش وزن کمک می کند. 3 تا 4 دوره ورزشی در هر هفته با حداقل 30 دقیقه تمرین هوازی توصیه می شود. در موارد چاقی شدید، عدم پاسخگویی به درمان پزشکی و اصلاح رفتار، ممکن است نیاز به عمل جراحی باشد. خطرات جراحی در طول زمان کاهش یافته است و بسیاری از جراحی ها در یک روش حداقل تهاجمی انجام می شود.

درمان هورمونی

درمان هورمونی غالبا موفقیت آمیز است و به طور موقت مشکلات مربوط به PCOS را اصلاح می کند. اگر درمان متوقف شود، علائم معمولا دوباره ظاهر می شوند. قرص های کنترل بارداری ممکن است بهترین درمان هورمونی شما باشد. قرص های کنترل بارداری باعث کاهش تولید هورمون تخمدان می شوند و به کاهش اثرات سطوح آندروژن بالا کمک می کنند. با این حال، اگر شما سیگار می کشید و بیش از 35 سال سن دارید قرص های ضد بارداری توصیه نمی شود. اگر شما همچنین دارای هییرسوتیسم هستید، پزشک شما ممکن است اسپیرونولاکتون را به تنهایی یا همراه با قرصهای ضد بارداری تجویز کند. به ندرت، آنالوگ های GnRH ممکن است برای کاهش تولید آندروژن تخمدان استفاده شود.

القایی تخمک گذاری

اگر باروری هدف فوری شما باشد، تخمک گذاری ممکن است با کلومیفن سیترات یا لتروزول ایجاد شود. اینها داروهای بسیار ساده ای هستند، نسبتا ارزان بوده، و به خوبی برای ایجاد تخمک گذاری در بسیاری از بیماران موثر هستند. این داروها باعث ترشح FSH می شوند. گاهی اوقات افزایش دوز یا طول درمان ضروری است. تقریبا 10٪ از حاملگی ها با دوقلوهایی همراه است.. پزشک شما همچنین ممکن است یک داروی استروئیدی برای سرکوب غده آدرنال برای درمان توصیه کند. اگر داروها در تخمک گذاری موفق نبودند، استفاده از داروهای دیگر توصیه می شود.

اگر کلومیفنک یا لتروزول تخمک گذاری را تحریک نکنند یا در طی 6 دوره تخمک گذاری باردار نشوید، پزشک ممکن است گنادوتروپین ها را تجویز کند. انواع مختلفی از گنادوتروپین ها به تنهایی یا ترکیبی برای القای تخمک گذاری استفاده می شود که عبارتند از گنادوتروپین یائسگی انسانی (hMG)،هورمون تحریک کننده فولیکول انسانی (h-FSH)، هورمون تحریک کننده فولیکول نو ترکیب (rFSH) و گونادوتروپین کوریونی انسان (hCG) . گنادوتروپین ها گران تر هستند. بروز عوارض جانبی مانند هایپر استیمولیشن (تحریک بیش از حد) تخمدانها و میزان بالای حاملگی چندتایی مانند دوقلویی یا سه قلویی وجود دارد.

در موارد بسیار نادر که تخمک گذاری با کلومیفن، لتروزول یا گنادوتروپین به دست نمی آید، جراحی تخمدان ممکن است در تحریک تخمک گذاری موثر باشد. روش های جراحی مانند کوتریزاسیون تخمدان ممکن است از طریق لاپاراسکوپی انجام شود. اگر چه این روش ها به تخمک گذاری بعضی از بیماران کمک کرده است، ولی ممکن است بر باروری آینده اثر گذاشته و باعث ایجاد چسبندگی شوند، لذا غالبا درمان های دارویی توصیه می شود.

تغییرات متابولیک

PCOS خطر ابتلا به اختلالات متابولیکی را افزایش می دهد. اگر شما PCOS هستید، باید برای تشخیص خطرات ناشی از اختلالات متابولیک مانند بیماری های قلبی عروقی، دیابت، کلسترول بالا و فشار خون بالا بررسی شوید. مهم است که این عوامل خطر ارزیابی و درمان شوند.

تاثیرات روانشناختی و افسردگی در PCOS

درمان هیرسوتیسم و ​​PCOS می تواند به لحاظ احساسی دشوار باشد. شما ممکن است احساس ناخوشایند در مورد رشد بیش از حد مو و یا وزن خود داشته باشید، و همچنین نگرانی در مورد توانایی داشتن فرزند احساس کنید. حتی ممکن است خجالت بکشید که این احساسات را با دیگران به اشتراک بگذارید، بایستی در اسرع وقت با پزشک خود صحبت کنید تا درمان های پزشکی و آرایشی موجود برای درمان این اختلالات را بیابید. همچنین باید بدانید که این مشکلات بسیار رایج بوده و در بسیاری از زنان وجود دارد.

خلاصه

هیرسوتیسم یک اختلال رایج است که معمولا با داروهای هورمونی درمان می شود. به دنبال درمان های پزشکی، الکترولیز یا درمان لیزر می تواند برای همیشه به کاهش یا حذف موهای ناخواسته باقی مانده بپردازد. اگر دیگر اعضای خانواده مادری هیرسوتیسم را تجربه کرده باشند، باید خود و فرزندانتان، مخصوصا در دوران نوجوانی، به علائم اولیه هیرسوتیسم توجه کنید. هیرسوتیسم اغلب نتیجه PCOS است. هیرسوتیسم و ​​PCOS اگر در سن نوجوانی تشخیص داده شوند، آسان تر معالجه می شوند.

15

ناباروری در زنان

اصولاً زوجینی که هیچ عاملی که مشخص کننده مشکلی در بارداری است، ندارند مثل نامنظمی قاعدگی، اعمال جراحی لگنی و یا مشکلات تناسلی همسرشان بایستی بعد از یک سال جهت بررسی علت عدم بارداری مراجعه کنند، ولی با توجه به نقش سن، خانم های بالاتر از 30-35 سال باید بعد از 6 ماه جهت بررسی مراجعه کنند. اصولاً خانم های اواخر 30 سالگی نصف خانم های اواخر 20 سالگی شانس باروری دارند.

از دیگر عواملی که در روش زندگی افراد وجود دارد و تأثیر روی قدرت باروری دارد می توان به وزن اشاره کرد. به طوری که زنان چاق ( اندکس توده بدنی BMI بالاتر از 35) دو برابر دیرتر و زنان کم وزن ( اندکس توده بدنی BMI کمتر از 16 ) 4 برابر دیرتر از افراد با وزن نرمال باردار می شوند.

3333

ناباروری

باروری توانایی افراد در به دنیا آوردن فرزند بعد از رابطه جنسی می باشد. این توانایی شامل تولید اسپرم سالم و قابل قبول در مرد و تولید تخمک سالم در زن می باشد. اگرچه ناباروری در گذشته، مشکلی بسیار بزرگ و درمان نشدنی محسوب میشد، خوشبختانه امروزدرمان های موثر و ایمن زیادی برای درمان و غلبه بر ناباروری وجود دارند که به طور قابل ملاحظه ای شانس باردارشدن را افزایش می دهند.مهمترین اقدام درمواجه با ناباروری، مطالعه و افزایش آگاهی در این زمینه و مراجعه به مشاورین و متخصصین این امر، به جای درگیر شدن با احساسات منفی و فرار از مساله است. تعریف دقیق برای ناباروری وجود ندارد اما به طور کلی اگر زوجی یک سال برای فرزند دار شدن تلاش کنند و صاحب فرزند نشوند بهتر است با پزشک مشورت کنند. در سن بالای 35 سال زنان این زمان به 6 ماه تقلیل می یابد، در ضمن خانمی که بالای 35 سال سن دارد و می خواد باردار شود و دوره های زنانه نامنظم دارد نیز باید به پزشک مراجعه کند. در صورت شک به ناباروری، مراجعه به مراکز تخصصی، به شما کمک می کند تا در ابتدا با فراگیری اصول صحیح رابطه جنسی و سپس تشخیص علت اصلی ناباروری و درمان آن به هدف خودتان که بارداری است، برسید. یادتان باشد که برای بررسی ناباروری نباید فقط زنان را مورد بررسی قرار داد. ناباروری در مردان تقریبا به اندازه ناباروری در زنان شایع است. این مشکل می تواند هم افرادی را که هیچ سابقه ای از بارداری ندارند (اولیه) و هم افرادی را که سابقه بارداری دارند و حتی فرزند دارند (نازایی ثانویه) درگیر نماید.

علل ناباروری در مردان:

  • تعداد کم اسپرم
  • عدم تحرک کافی اسپرم ها
  • اسپرم های ناهنجار
  • بسته شدن مجاری انتقال اسپرم

علل ناباروری در زنان:

  • تخمک گذاری نامنظم
  • بسته شدن لوله های رحمی که انتقال دهنده تخمک به رحم محسوب می شوند
  • ناهنجاری ها در ناحیه رحم و گردن رحم

در مواقعی علت ناشناخته است.

آزمایش خون و تصویربرداری می تواند برای تشخیص علت ناباروری شما مورد بررسی قرار گیرد. در مردان آزمایش اسپرم به عمل می آید که در آن تعداد اسپرم و سلامت آن ها مورد بررسی قرار می گیرد و در صورت وجود مشکل به اورلوژیست برای مشاوره ارجاع می شوند. ممکن است پزشک شما را جهت بررسی بیشتر به یک متخصص غدد ارجاع دهد.

پزشک سابقه شما را مرور می کند و از شما و همسرتان سؤالاتی می پرسد که به شناسایی علل احتمالی مشکل شما کمک می کند. در اولین ویزیت ، پزشک سوالاتی درباره دوره قاعدگی، درد لگن، خونریزی غیرطبیعی ، سابقه عفونت لگن و بیماری های قبلی و همچنین حاملگی های قبل، سقط جنین، و روش های پیشگیری از بارداری پ می پرسد. از همسرتان در مورد آسیب های قبلی تناسلی، جراحی، عفونت و مصرف دارو، تاریخ تولد فرزندان دیگر و بیماری های قبلی سؤال خواهد شد. از شما پرسیده می شود چه زمانی رابطه جنسی برقرار می کنید، آیا از روان کننده ها در حین مقاربت استفاده می کنید و آیا کسی در خانواده شما و یا همسرتان نقص تولد داشته است  یا نه. پزشک شما باید از تاریخچه کامل جنسی و تولید مثل شما وهمسرتان، و هر گونه سابقه قبلی، مطلع باشد. از آنجایی که حداقل 25٪ از زوجهای نابارور دارای بیش از یک عامل ناباروری هستند، بسیار مهم است که همه عوامل را که ممکن است بر شما و همسرتان تأثیر بگذارید، ارزیابی کنید.

اکثرا در اولین ویزیت، درباره استرس ناباروری صحبت می کنید، موضوعی که اغلب برای شما مشکل است که با خانواده و دوستان در میان بگذارید. پزشکان می دانند که روش ها و مراحل درمان ناباروری دشوار هستند. همیشه باید پزشک را از نگرانی ها و ناکامی هایتان آگاه کنید و سوالات خود را از پزشک بپرسید.

فرآیند مفاهیم

ابتدا مهم است که بدانید که چگونه به طور طبیعی حاملگی اتفاق می افتد. اول، تخمدان شما باید تخمک آزاد کند، که باید توسط لوله فالوپی برداشته شود. اسپرم باید از طریق واژن، به داخل رحم، و به داخل لوله فالوپی به منظور بارور کردن تخمک ، حرکت کند. بارور شدن معمولا در لوله فالوپی رخ می دهد. سپس تخمک لقاح یافته یا جنین به داخل رحم رفته وارد رحم می شود. هرمشکلی که در هر بخشی از این فرآیند ایجاد شود، منجر به ناباروری می گردد.

عوامل ناباروری

فاکتور تخمک گذاری

مشکلات تخمک گذاری ازعلل شایع ناباروری هستند که تقریبا 25٪ ازموارد ناباروری را تشکیل می دهند. تخمک گذاری آزاد شدن تخمک بالغ از یکی از تخمدان ها می باشد. پس از تخمک گذاری، تخمدان هورمون پروژسترون تولید می کند. در طی 12 تا 16 روز قبل از شروع قاعدگی بعدی، پروژسترون پوشش رحم را به محیط مطلوب برای لانه گزینی و پرورش تخمک تبدیل می کند. اگر دوره های منظم قاعدگی دارید، احتمالا تخمک گذاری می کنید.  در طول دوره حدود 24 تا 34 روزه (از ابتدای یک دوره تا آغاز دوره بعدی) معمولا تخمک گذاری انجام می شود. اگر قاعدگی های نامنظم دارید، احتمالا تخمک گذاری ندارید، ویا به طور منظم تخمک گذاری نمی کنید.

یک روش ساده و ارزان برای اینکه مشخص شود آیا شما تخمک گذاری کرده اید یانه، درجه حرارت بدن شما (BBT) است. برای تکمیل یک نمودار BBT، شما باید هر روز صبح درجه حرارت بدن خود را از راه دهان اندازه گیری کنید، در حالی که هنوز در رختخواب هستید، حداقل یک ماه درجه حرارت بدن خود را هر روز ثبت کنید. به طور معمول، انتشار پروژسترون به علت تخمک گذاری سبب افزایش درجه حرارت 0.5 تا 1.0 درجه فارنهایت می شود که نشان می دهد تخمک گذاری رخ داده است.

با این حال، برخی از زنان که به طور معمول تخمک گذاری می کنند  ممکن است افزایش دما را نداشته باشند، و یا بسیاری از عوامل وجود دارند، مانند سردی یا خستگی، که می تواند بر BBT تاثیر گذارد. در بهترین حالت، نمودار BBT به تعیین زمانی که تخمک گذاری انجام می شود، کمک می کند، اما تنها پس از آنکه اتفاق افتاده است.

برای پیش بینی تخمک گذاری به منظور برنامه ریزی برای مقاربت یا تلقیح می توانید از کیت تخمک گذاری استفاده کنید. این کیت آزمایش ادرار برای تشخیص افزایش هورمون لوتئینیزه (LH) که قبل از تخمک گذاری اتفاق می افتد طراحی شده است. اوج LH موجب تحریک یکی از تخمدانها برای آزاد کردن تخمک و تولید پروژسترون می شود. کیت تخمک گذاری معمولا یک روز یا یک روز و نیم قبل از تخمک گذاری، با افزایشLH  مثبت می شود، و به شما و همسرتان اطلاع می دهد که یک تخمک در عرض یک روز یا روز و نیم آزاد می شود (تخمک گذاری). با این حال، تمام زنانی که تخمک گذاری می کنند، افزایش LH ندارند که با استفاده از این کیت ها شناسایی کنند. ممکن است این کیت ها دشوار و خسته کننده باشد، و گاهی اوقات نتایج مثبت و منفی کاذب رخ دهد.

در یک دوره عادی، بالاترین سطح پروژسترون معمولا 7 روز پس از تخمک گذاری می باشد. پزشک ممکن است یک آزمایش خون برای اندازه گیری سطح پروژسترون انجام دهد. به طور کلی، پروژسترون خون در روزهای 19 تا 23 از یک دوره 28 روزه قاعدگی مورد آزمایش قرار می گیرد. سطح بالای پروژسترون برای تایید تخمک گذاری و کفایت تولید هورمون تخمدان کمک می کند.

پزشک ممکن است معاینه سونوگرافی لگن را انجام دهد تا تخمک گذاری را ارزیابی کند، اما این به طور مرتب انجام نمی شود. این آزمایش نشان می دهد که تخمدان شما فولیکول ها را تولید می کند. این فولیکول های کروی فقط در زیر سطح تخمدان قرار دارد که حاوی تخمک های نابالغ است. سونوگرافی همچنین ممکن است تشخیص به جمع شدن فولیکول و متعاقبا آزاد شدن مایع و آزاد شدن یک تخمک  کمک کند.

اگر تخمک گذاری اتفاق نیفتاد، پزشک از آزمایشات خاصی برای تعیین علت آن استفاده می کند و سپس داروهای خاصی را برای القا تخمک گذاری تجویز می کند. سابقه پزشکی شما تعیین می کند کدام دارو مناسب است. هر دو دارو خوراکی و تزریقی برای کمک به تخمک گذاری در دسترس هستند.

فاکتور لوله ای

از آنجاییکه لوله های فالوپ باز برای تخمک گذاری ضروری هستند، آزمایشات برای تعیین باز بودن لوله مهم هستند. فاکتورهای لوله ای، و همچنین عوامل موثر بر پریتون (شامل آندومتریوز)، حدود 35 درصد از تمام مشکلات نازایی را شامل می شود. رادیوگرافی ویژه ای به نام هیستروسالپینگوگرافی  (HSG) می تواند برای ارزیابی رحم و لوله های رحم انجام شود. در طی یک HSG، یک مایع خاص (رنگی) از طریق دهانه رحم تزریق می شود، رحم شما را پر می کند و به لوله های فالوپ می رود.اگر مایع از انتهای لوله خارج شود، باز است.اگر مایع از انتهای لوله خارج نشود، لوله ها مسدودهستند. اگر HSG نشان دهد که لوله های فالوپی مسدود هستند، پزشک ممکن است لاپاراسکوپی را برای بررسی میزان آسیب لوله ای انجام دهد.

اگر لوله ها مسدود شده و یا آسیب دیده باشند، جراحی گاهی اوقات ممکن است مشکل را حل کند. اما جراحی تضمین نمی کند که لوله ها، حتی اگر باز باشند و یا از بافت اسکار پاک شده باشند، به درستی کار کند. اگر چه برخی از مشکلات لوله در جراحی قابل اصلاح است، زنان با لوله های شدیدا آسیب دیده، بعید به نظر می رسد که باردار شوند، برای آنها IVF  بهترین امید برای بارداری موفقیت آمیز است. از آنجایی که لوله های بسیار آسیب دیده ممکن است با مایع (hydrosalpinx) پر شوند و میزان موفقیت IVF  را پایین می آورند، ممکن است پزشک حذف لوله های آسیب دیده را قبل از IVF  توصیه کند.

فاکتور مردانه 

در تقریبا 40٪ زوج های نابارور، مرد عامل اصلی ناباروری است. بنابراین، تجزیه و تحلیل اسپرم در بررسی اولیه مهم است برای تجزیه و تحلیل مایع منی، باید حداقل 48 ساعت از انزال بگذرد. سپس یک نمونه اسپرم را در یک فنجان در خانه یا دفتر پزشک خواهد گرفت. در برخی موارد، با استفاده از یک کاندوم ویژه توسط پزشک، یک نمونه اسپرم در طی مقاربت جنسی به دست می آید. نمونه های منی تحت یک میکروسکوپ برای تعیین حجم (مقدار)، سرعت و نوع (حرکت) و مورفولوژی (ظاهر و شکل) اسپرم مورد بررسی قرار می گیرد. از آنجایی که کیفیت اسپرم در طول زمان می تواند متفاوت باشد، دو یا سه تجزیه و تحلیل اسپرم بین دو تا شش ماه توصیه می گردد. همچنین ممکن است سایر آزمایش های هورمونی و ژنتیکی بسته به نوع و شدت ناهنجاری های موجود درخواست شود.

اگر تجزیه و تحلیل اسپرم همسرتان ناهنجاری نشان می دهد، او نیاز به مشاوره با پزشک متخصص ناباروری مردان دارد. درمان ناباروری فاکتور مردان ممکن است شامل درمان آنتی بیوتیک برای عفونت، اصلاح جراحی واریکوسل (ورید dilated یا واریسی در اسکروتوم) یا انسداد کانال، و یا دارو برای بهبود تولید اسپرم باشد. در برخی از مردان، عمل جراحی برای به دست آوردن اسپرم از بیضه انجام می شود. در بعضی موارد، علت مشخصی برای کیفیت اسپرم فقیر وجود ندارد. سپس تلقیح داخل رحمی (IUI) یا IVF توصیه می شود. تزریق مستقیم اسپرم تنها به یک تخمک (تزریق اسپرم داخل سیتوپلاسم)(ICSI) به عنوان بخشی از فرایند IVF  توصیه شود. اگر در تجزیه اسپرم یا در استخراج جراحی اسپرمی پیدا نشد، پزشک روش اسپرم اهدایی را پیشنهادمی کند.

عامل سن

تاخیر در بارداری برای زنان در جامعه امروز رایج است. تعداد زنان در اواخر دهه 30  و 40 سالگی که برای بارداری و داشتن فرزند تلاش می کنند در سال های اخیر افزایش یافته است. اگر به دلیل تحصیل یا شغلتان بارداری را به تعویق می اندازید ، متوجه نیستید که باروری شما در اواسط دهه 30 به میزان قابل توجهی کاهش می یابد و در اواخر دهه 30 به سرعت شدت می یابد. بعضی از زنان حتی در اواخر دهه 20 و اوایل دهه 30، باروری خود را کاهش می دهند.

باروری با سن کاهش می یابد، زیرا با افزایش سن تخمک های کمتری در تخمدان های شما باقی می مانند و کیفیت تخمک کمتر از زمانی است که جوان تر بوده اید. اکنون آزمایش های خون برای تعیین ذخیره تخمدان، که نشان دهنده پتانسیل باروری است ، در دسترس می باشد. در ساده ترین آزمایش، هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH) و استرادیول در روز دوم، سوم یا چهارم قاعدگی را اندازه گیری می کنند. سطح FSH بالا نشان می دهد که احتمال شانس بارداری شما کمتر از حد انتظار برای سن شما است، به ویژه اگر شما بالای35 سال باشد. علاوه بر این، سطح AMH اطلاعات اضافی در مورد ذخایر تخمدان نیز ارائه می دهد. سطح پایین AMH نشان دهنده کاهش ذخایر تخمدان است. غلظت FSH بالا و یا سطح پایین AMH به این معنی نیست که شما هیچ شانسی برای بارداری ندارید. با این حال، است نشان می دهد که میزان موفقیت کمتر است، ممکن است درمان تهاجمی تر باشد و یا ممکن است که دوزهای دارو بالاتر باشد. یکی دیگر از گزینه های معمول برای تشخیص ذخیره تخمدان، استفاده از سونوگرافی ترانس واژینال برای تعیین تعداد فولیکول های آنترال (AFC)  است که زمانی که هر فولیکول در هر دو تخمدان شمارش می شود. AFC در روزهای اول تا چهارم قاعدگی انجام می شود.

زنان میانسال واکنش کمتری نسبت به داروهای باروری نشان می دهند و میزان سقط جنین در آنها بالاتر از زنان جوان است. احتمال داشتن جنین غیرطبیعی کروموزومی، مانند سندرم داون، نیز افزایش می یابد. به دلیل تاثیرات سن در بارداری و میزان تولد، پیشنهاد می شود که زوج های مسن ترزودتر از زوج های جوان تر شروع به درمان کنند.

درمان های مناسب برای ناباروری مرتبط با سن در زنان شامل داروهای باروری به همراه IUI یا IVF می باشد. در مواردی که درمان های متعدد شکست خورده یا پیش بینی می شود که احتمال موفقیت کم باشد، اهدای تخمک یک گزینه است. اهداء تخمک ، بدون در نظر گرفتن سطح FSH شما، شانس بالایی دارد. به تازگی، اهدای جنین نیز برای بسیاری از زوجین گزینه ای مناسب است. برای زوج هایی که در درمان های باروری موفق نبوده اند و یا کسانی که از مصرف دارو و درمان بنا به دلایلی خودداری می کنند، این یک گزینه مناسب است.

عامل رحم / رحم

شرایط درون دهانه رحم، که قسمت پایین رحم است، ممکن است روی باروری شما تأثیر بگذارد اما به ندرت عامل اصلی ناباروری هستند. برای پزشک مهم است که بیوپسی های قبلی مانند بیوپسی مخروطی، جراحی، «انجماد» و / یا درمان لیزر دئودنوم (LEEP)، پاپ اسمیر غیرطبیعی v را بداند ویا مادر شما در حالی که حامله بود DES (دی اتیلستیلبسترول)  داشته است یا نه. برای تعیین اینکه آیا Cervical رحم شما  مشکل دارد یا خیر. مشکلات Cervical به طور کلی با آنتی بیوتیک ها، هورمون ها یا IUI درمان می شود.

آزمایش HSG، اغلب برای بررسی لوله های فالوپ، می تواند نقایص داخل حفره رحم را نشان دهد، که فضای توخالی داخل رحم است که جنین آن را ایمپلنت و رشد می دهد. یک HSG معمولا بعد از دوره زمانی خود و قبل از تخمک گذاری انجام می شود. اختلالات احتمالی رحم عبارتند از: بافت زخم، پولیپ ها (تکه های تکه ای از پوشش اندومتری)، فیبروئید ها یا حفره رحم غیر طبیعی. مشکلات درون رحم ممکن است با لانه گزینی جنین مواجه شود یا میزان بروز سقط جنین را افزایش دهد. هیستروسکوپی، یک روش جراحی بدون عمل جراحی جزئی و حداقل تهاجمی، ممکن است برای ارزیابی و احتمالا اصلاح مشکلات ساختاری رحم مورد نیاز باشد.

ناهنجاری های رحم می تواند با یک سونو هیسترگرام سالین (SHG) دیده شود. این آزمون ممکن است به نام sonohysterogram یا سونوگرافی آب باشد. SHG  یک سونوگرافی لگنی است که در صورت انجام مایع استریل از طریق دهانه رحم شما تزریق می شود تا حفره رحم را مشخص کند. بر خلاف HSG، SHG اجازه می دهد تجسم دیوار رحم و همچنین حفره در همان زمان، تفاوت که ممکن است در بسیاری از موارد مفید باشد.

فاکتور Peritoneal

ناباروری فاکتور Peritoneal مربوط به ناهنجاری هایی است که شامل پریتون (قسمت هایی از سطح اندام های داخلی شما) مانند بافت اسکار (چسبندگی) یا اندومتریوز است. اندومتریوز یک بیماری است که در آن بافتی که معمولا رحم را تشکیل می دهد، شروع به رشد در خارج از رحم می کند. این بافت ممکن است در هر ساختار داخل لگن از جمله تخمدانها رشد کند و در حدود 35٪ زنان نابارور یافت می شود که هیچ مشکلی برای ناباروری ندارند.

 

10

InVitro Fertilization (IVF)

IVF يکي از پيشرفتهاي شگفت انگيز در علم ناباروري است که تحت عنوان باروري در محيط آزمايشگاه شناخته مي شود. IVF يعني کشت تخمک زن و اسپرم مرد در آزمايشگاه و سپس انتقال آمبريو تشکيل شده از طريق دهانه رحم به داخل حفره رحم.
در سال 1978 دختري به نام لوئيس براون اولين نوزاد حاصل از عمل IVF توسط استپتو و همکارش در انگلستان متولد شد. هم اکنون در دنيا سالانه تعداد زيادي از زايمان ها در سال مربوط به IVF است که نقش مهمي در درمان نازائي ايفا مي کند.

براي چه کساني روش درماني IVF انتخاب مي شود ؟

IVF به عنوان یک روش درمان ناباروری تنها هنگامی مد نظر قرار می گیرد که ارزیابی دقیق در مورد علت ناباروری در زوج به عمل امده باشد و بارداری با روش های دیگر غیر ممکن یا احتمالش ضعیف باشد مثل:

1. مشکلات لوله هاي رحمي : در خانم هايي که لوله هاي رحمي بسته باشد چسبندگي لوله ها يا اعضاي لگني، برداشتن لوله به دنبال حاملگي خارج رحمي و يا بستن انتخابي لوله هاي رحمي.
2. آندومتريوز : در صورت عدم پاسخ به درمان جراحي و دارويي شانس حاملگي در خانمهاي مبتلا به آندومتريوز با روش IVF بيشتر است.
3. علل مردانه : کاهش در تعداد يا اختلال در حرکت اسپرم و يا وجود آنتي بادي ضد اسپرم.
4. نازائي با علل ناشناخته : در 10 % موارد نازائي عليرغم ارزيابي کامل، علت مشخصي براي نازايي پيدا نمي شود و بعد از انجام چند نوبت IUI ناموفق روش IVF انتخاب مي شود.
5. نازايي با علل ايمنولوژيک : در صورتيکه آنتي بادي ضد اسپرم و يا آزمايش بعد از نزديکي مختل باشد نازايي ايمنولوژيک محسوب مي شود و بعد از انجام چند نوبت IUI ناموفق IVF انتخاب مي شود.
سابقه بيماريهاي عفوني مثل سل،‌ آندومتريوز و سن بالاي خانم در کاهش ميزان موفقيت نقش دارند.

iui

لقاح آزمایشگاهی (IVF)

لقاح آزمایشگاهی (IVF) شیوه‌ای پزشکی است که در آن سلول تخمک بالغ از زن گرفته می‌شود و با اسپرم مرد در خارج از بدن لقاح می‌یابد و رویان حاصل برای ادامه بارداری طبیعی در رحم همان زن یا زن دیگری کاشته می‌شود.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،   (IVF)  مخفف لغت های انگلیسی “باروری در درون بدن انسان” است. اولین بار با این روش در سال ۱۹۷۸ نوزادی را در یک زوج نابارور به دنیا بیاورند. چه کسانی برای انجام این روش انتخاب می شوند؟در ابتدا این روش برای زنانی به کار می رفت که لوله های تخمدانی شان دارای کارآیی لازم برای انتقال تخمک نبود.
ولی امروزه از این روش برای موارد زیادی استفاده می شود. به طور مثال مردانی که دارای اسپرم های کافی برای باروری هستندبا این روش دارای فرزند می شوند.فواید روش IVF: این روش توانسته نوزادان زیادی را چه از زنان نابارور و چه از مردان نابارور به دنیا آورد.
گرچه لقاح مصنوعی با کاشتن تخمک‌های باورشده (تخم‌ها) برای مدت درازی در پرورش حیوانات مورد استفاده بوده است، ‌اولین مورد موفقیت آمیز لقاح آزمایشگاهی در انسان که به تولد یک نوزاد انجامید، بوسیله پاتریک استپتو و آر جی ادوادز در انگلیس در سال 1978 به انجام رسید.
IVF به عنوان یک روش درمان ناباروری تنها هنگامی که مورد نظر قرار می‌گیرد، که ارزیابی دفیق در مورد علت ناباروری در زوج به عمل آمده باشد.
یک گروه از افراد مناسب برای IVF رنانی هستند که دچار انسداد یا فقدان لوله‌های رحم هستند که تخمک را از تخمدان به رحم منتقل می‌کند؛ از گروه‌های دیگر می‌توان به مردانی اشاره کرد که شمار اسپرم آنها پایین است یا زوج‌هایی که ناباوری غیرقابل‌توضیح دارند.
عملیات IVF شامل دریافت تخمک بالغ (که معمولا با مکش با سوزن با هدایت سونوگرافی انجام می‌شود) و قرار دادن تخمک‌ها در محیط کشت در گرمخانه در آزمایشگاه، جمع‌آوری و آماده‌سازی اسپرم و اضافه کردن آن به این محیط کشت است.
لقاح تخمک و اسپرم در آزمایشگاه معمولا در فاصله 12 تا 48 ساعت صورت می‌گیرد. رویا‌ن‌ بالقوه تولید شده در یک محیط رشد قرار داده می‌شود و به طور دوره‌ای زیر نظر قرار می‌گیرد تا مراحل تقسیم به دو سلول، چهار سلول و هشت سلول را بگذراند.
در طول این دوره، مادر هورمون پروژسترون دریافت می‌کند تا پوشش داخلی رحم او برای کاشتن رویان آماده شود. رویان که در این مرحله به آن “بلاستوسییست” می‌گویند، از طریق دهانه رحم به درون رحم آزاد می‌شود. در طی یک دوره سه و نیم‌روزه این بلاستوسیست درون محیط داخلی رحم شناور به نظر می‌ر‌سد. اگر عمل موفقیت آمیز باشد، رویان بالاخره در دیواره رحم کاشته می‌شود و بارداری رخ می‌دهد.
هر مرحله IVF ممکن است دچار مشکلاتی شود، اما حساس‌ترین و مشکل‌‌سازترین مرحله، مرحله کاشته‌شدن موفقیت‌آمیز رویان وارد شده به رحم است.
یک توضیح ممکن است این باشد سلول تخم در آزمایشگاه با سرعت کمتری نسبت به سلول تخم درون بدن رشد می‌کند، و همچنین رشد تخم در آزمایشگاه و رشد بافت پوششی رحم مانند باروری طبیعی به طور دقیق هماهنگ‌شده نیست.
فرآيند لقاح
در وضعيت طبيعي، از بين چند صد اسپرم مرد كه به تخمك زن مي رسند فقط يكي از آنها مي تواند بطور موفقيت اميز تخمك را بارور كند. از تركيب تخمك بالغ و اسپرم زنده يك موجود جديد به نام تخم بوجود مي آيد.
اسپرم بايد داراي تحرك و انرژي كافي باشد تا بتواند خود را از ناحيه واژن به لوله رحم و در نهايت به تخمك زن برساند. سپس از لايه هاي اطراف تخمك عبور كرده و به داخل تخمك نفوذ نموده تا عمل لقاح يا باروري صورت گيرد. در نهايت ، جنين تشكيل ميشود كه به دو سلول تقسيم ميگردد و سريعا اين سلولها به طرف رحم حركت مي كنند كه حدود 3-5 روز طول مي كشد و معمولا روز ششم لانه گزيني انجام و پس از گذشت 9 ماه نوزاد متولد مي شود.
مشكل ناباروري
قبل از اينكه نگران ناباروري خود باشيد، بايد بدانيد كه در يك سيكل طبيعي احتمال حاملگي موفق حتي با وجود فعاليت جنسي روزانه فقط 25/0 مي باشد كه به آن ميزان باروري گويند و بيانگر قدرت باروري يك زوج است.
تعريف ناباروري
هر گاه يك زوج با وجود تلاش براي حاملگي با داشتن مقاربت كافي در عرض يكسال ( بدون استفاده از روش جلوگيري) حامله نشوند ، به آنها زوج نابارور گويند.
شانس حاملگي
شانس حاملگي به عوامل متعدد بستگي دارد از جمله:
– سن زن، دفعات مقاربت ( نزديكي) و زمان آن ( حوالي دوره تخمك گذاري زن)
-با افزايش سن زن ، تعداد تخمك و كيفيت آن كاهش مي يابد.
-هر چه تعداد دفعات مقاربت در زمان تخمك گذاري بيشتر باشد شانس حاملگي افزايش مي يابد هر چه طول دوره نازايي افراد بيشتر باشد شانس موفقيت درمان كمتر است . به همين دليل بيماران نابارور بايد هر چه سريعتر به پزشك متخصص جهت درمان مراجعه كنند.
چنانچه نازايي بيش از سه سال به طول بيانجامد از نوع طولاني خوانده مي شود.