women meditating on high mountain in sunset background

یوگا

یوگا به بیماران نابارور کمک می کند

بر اساس تحقیقات جدید ارائه شده در کنگره علمی پزشکی آمریکا در سن آنتونیو، بیماران ناباروری که یوگا  انجام می دهند، میزان استرس و میزان حاملگی  را بیشتر کاهش می دهند. یک تیم از دهلی نو تاثیر یوگا بر میزان بارداری برای زنانی که قبلا درمان ناموفق IVF انجام داده بودند را مورد بررسی قرار داد. بیش از 100 زن که انتقال جنین انجام دادند به طور تصادفی به دو گروه کنترل (بدون یوگا) و یا درمان (3 ماه جلسات یوگا) تقسیم شدند. پس از انتقال جنین، 63 درصد از زنان در گروه یوگا، در مقایسه با 43 درصد در گروه کنترل، باردار شدند.

یک تیم در شیکاگو نتایج اولیه یک پروژه پژوهشی مداوم در مورد ارزش یوگا برای بیماران نابارور را ارائه کرد. آنها 26 بیمار را به آموزش یوگا به صورت آنلاین یا فردی ثبت کردند. یافته های اولیه نشان داد که به طور قابل ملاحظه ای اضطراب بیماران در هر دو صورت شخصی و آنلاین کاهش یاقت.

“ما می دانیم بیماران ناباروری از استرس بسیار بالایی رنج می برند. این مطالعات نشان می دهد که یوگا یک درمان امیدوار کننده برای کاهش استرس بیمار در حین درمان ناباروری است و حتی به طور بالقوه نتیجه درمان را بهبود می بخشد. “ریچارد جی پالسون، MD، رئیس ASRM.

ASRM یک سازمان چند رشته ای است که به پیشرفت علم و عمل تولید مثل اختصاص یافته است. جامعه، ماموریت خود را از طریق پیگیری در زمینه آموزش و تحقیقات و از طریق حمایت از بیماران، پزشکان و ارائه دهندگان خدمات بهداشتی وابسته انجام می دهد. این انجمن متعهد به تسهیل و حمایت از فعالیت های آموزشی برای فعالیت های عمومی و ادامه تحصیلات پزشکی برای متخصصانی است که در زمینه تحقیق در تولید مثل فعالیت دارند.

%d9%be%db%8c%da%86-%d8%ae%d9%88%d8%b1%d8%af%da%af%db%8c-%da%a9%db%8c%d8%b3%d8%aa

سندرم تحریک بیش از حد تخمدان – OHSS

سندرم تحرک بیش از حد تخمدان ها بعد از تزریق داروهای هورمونی خارج رحمی(IVF )

اتفاق می افتد لقاح خارج رحم یا آی وی اف یکی از روش های درمان نازایی است که در محیط آزمایشگاهی صورت می گیرد .

تزریق داروهای هورمونی باروری (درملن نازایی ) رشد تخمک ها را در تخمدان ها تحریک می کند ولی اینکه بگوییم شما دقیقا به چه میزان دارو نیاز دارید مشکل است . مقادیر بیش از حد این هورمون ها در بدن شما منجر به بروز سندروم تحریک بیش از حد تخمدان ها میشود . که در این حالت تخمدان ها ورم میکند و درد میگیرند .

تعداد کمی از زنان دچار موارد شدید سندروم میشوند که باعث افزایش سریع وزن درد شکم ، استفراغ و تنگی نفس  میگردد.

مصرف داروهای خوراکی درمان کننده ناباروری مانند کلومیفن کمتر باعث بروز سندروم تحریکبیش از حد تخمدان ها میشوند . گاهی هم این سندرم خود بخود رخ می دهد و ربطی به درمان نازایی ندارد .

نشانه های این سندرم کدامند ؟

نشانه های سندرم تحریک بیش از حد تخمدان ها اغلب طی ده روز بعد از تزریق داروهای محرک تخمدان شروع میشود . علائم این سندرم از خفیف تا شدید متغییر است که به تدزیج بدتر میشود و یابهبود می یابند .

علائم سندرم خفیف تا متوسط

– درد خفیف تا متوسط شکمی که می رود و می آید

– نفخ شکم یا افزایش اندازه دور کمر

– حالت تهوع

– استفراغ

–  اسهال

– احساس درد و ناراحتی در ناحیه تخمدان ها

داروهای تزریقی درمان کننده نازایی بیشتر از قرص خوراکی آن کلومیفن باعث ایجاد سندرم تحریک بیش از حد تخمدان ها می شوند .

برخی از زنانی که داروهای درمان کننده نازایی را تزریق می کنند دچارنوع خفیفاین سندرم میشوند که بعد از حدود یک هفته برطرف می شود .

اما اکر خانمی بعد از تزریق این داروها ،علائم سندرم بدتر می شوند و چند روز تا چند هفته طول میکشد .

علائم سندرم شدید:

  • افزایش سریع وزن به عنوانئ مثال 2/3 کیلو گرم در یک روز و یا 4/5 کیلوگرم در 3 روز یا بیشتر
  • درد شدید شکمی
  • تهوع و استفراغ شدید و مداوم
  • کاهش دفع ادرار
  • ادرار تیره رنگ
  • تنگی نفس
  • سفتی یا بزرگی شکم
  • سرگیجه

مراجعه به پزشک

اگر در  حال درمان نازایی خود بودید ودچارعلائم سندرمتحریک بیش از حد تخمدان ها گشتید ، به پزشک خود ب گویید. حتی اگر دچارسندرم خفیف شوید، پزشک از  نظر افزایش وزن وبدترشدن    علائم  ،  شما را تحت نظر  می گیرد و معاینه می  کند.

اگر در طی درمان نازایی خود دچار مشکلات تنفسی و یادرد پاها شدید فورا به پزشک مراجعه کنید . این علائم میتواند نشان دهندهه وضعیت اورژانسی باشد که نیاز به مراقبتهای فوری پزشکی دارد .

راه های تشخیص

1-معاینه بدنی بیمار توسط پزشک : پزشک هر گونه افزایش وزن ،افزایش اندازه دور کمر و درد شکمی را در شما بررسی کرده و مینویسد .

2-سونوگرافی :اگر دچار سندرم تحریک بیش از حد تخمدان ها باشید،سونوگرافی نشان میدهد که تخمدان های شما بزرگ تر از حد طبیعی شده اند و کیست های بزرگ پر از مایعی دارند . طی درمان نازایی با داروها ،پزشک به طور منظم تخمدانهای شما را با سونوگرافی از طریق واژن برسی می کند

3-آزمایش خون :پزشک توسط نتایج برخی آزمایشات خون میتواند خون شما رابررسی کند و اینکه آیا عملکرد کلیه های شما در اثر این سندرم آسیب دیده است یا نه .

علل این سندرم کدامند ؟

علت دقیق این سندرم مشخص نشده است .اگر چه وجود مقادیر بالای هورمون HCG در خون نقش مهمی در این ارتباط دارد . هورمون   HCG   معمولا در طی بارداری در بدن زنان تولید میشود .رگ های خونی تخمدان ها واکنش غیر عادی به مقادیر بالای هورمون HCGنشان می دهند .و شروع به نشت مایعات می کنند .این مایعات باعث میشوند تخمدان ها ورم کنند و گاهی اوقات مقادیر زیاد مایعات به سمت شکم می رود . ظی درماننازایی ،هورمون HCG به عنوان یک داروی محرک تخمدان ها به زنان نازا تزریق میشود . و فولیکول کامل و بالغ تخمک خود را رها می کند سندرم تحریک بیش از حد تخمدان ها معمولا طی یک هفته از تزریق هورمون HCG بروز می کند .

اگر در طی درمان نازایی باردار شوید بدن شما در پاسخ به باردار شدن ،خودش نیز HCG تولید می کند و این سندرم بدتر میشود . داروهای تزریقی درمان کننده نازایی بیشتر از قرص خوراکب آن (کلومیفن )باعث ایجاد سندرم تحریک  میشود .

%d9%be%db%8c%da%86-%d8%ae%d9%88%d8%b1%d8%af%da%af%db%8c-%da%a9%db%8c%d8%b3%d8%aa

عوارض

حدود یک تا دو درصد زنانی که تحت درمان های محرک تخمدان ها قرار میگیرند دچار نوع شدید این سندرم میشوند .موارد شدید این سندرم مرگبار است

عوارض سندرم تحریک بیش از تخمدان ها عبارتند از :

  • تجمع مایعات در شکم و گاهی اوقات در قفسه سینه
  • اختلالو عدم تعادل املاح بدن مثل سدیم،پتاسیم و غیره
  • لخته شدن خون در رگهت ی خون بزرگ و معمولا در پاها
  • نارسایی کلیه
  • پیچ خووردگی یک تخمدان
  • پاره شدن کیست در یک تخمدان که منجر به خونریزی خطرناک میشود
  • مشکلات تنفسی
  • عدم موفقیت بارداری به دلیل سقط جنین یا باردار نشدن در اثر عوارض سندرم
  • به ندرت مرگ

عواملی که خطر ابتلا به سندرم تحریک بیش از حد تخمدان ها را افزایش می دهند عبارتند از :

  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • تعدادزیاد فولیکول ها در تخمدان ها
  • زنان جوان
  • وزن کم بدن
  • مقادیر بالای هورمون استرژن در بدن قبل از تزریق هورمون HCG
  • سردرد میگرنی
  • بارداری متعدد (چند بار باردار شدن ) سابقه ابتلا به این سندرم

البته در برخی موارد ، زنانی که هیچ نوع عامل خطری نداشته باشند دچتار این سندرم میشوند

                                           تهیه وتنظیم :خانم دکتر نیره خادم

images5

باروری در زنان

ارتباط سن با باروری و علت تغییرات آن

با افزایش سن زنان احتمال حاملگی کمتر و احتمال سقط افزایش می یابد. این امر به دلیل کاهش تعداد تخمک ها و همچنین کیفیت آن است. این اتفاق بیشتر در اواسط تا اواخر دهه چهارم زندگی ( 30 – 40 سالگی ) اتفاق می افتد. تغییر مهمی که در تخمک ها اتفاق می افتد اختلالات ژنتیکی است به نام آنوپلوئیدی ، به این معنی که کروموزوم های تخمک زیادتر یا کمتر از حالت عادی هستند. در موقع باروری هر تخمک باید 23 کروموزم داشته باشد و با لقاح با اسپرم که آن هم 23 کروموزوم دارد یک جنین با 46 کروموزوم در هر سلول تولید می شود. وقتی زنی مسن تر می شود تعداد تخمک هایی که زیادتر یا کمتر کروموزوم دارند بیشتر می شوند و وقتی لقاح صورت می گیرد، جنین با کروموزوم های بیشتر یا کمتر از عادی تولید می شود. بیشتر اینگونه جنین ها نمی توانند در رحم لانه گزینی کنند در نتیجه یا بارداری صورت نمی گیرد یا اگر لانه گزینی اتفاق افتاد اینگونه جنین ها توان ادامه حیات ندارند و سقط می شوند.

باروری به معنی توانایی تولید فرزند است. بیشترین احتمال باروری در ماه های اولیه قطع جلوگیری است و به تدریج پایین می آید. 80% زوجین در 6 ماه اول تلاش برای باروری موفق می شوند. شانس باروری در هر ماه در سه ماه اول بالاترین است. خانم های اواخر 20 سالگی دو برابر خانم های اواخر 30 سالگی شانس باروری دارند.

پنجره باروری  “Fentile Window”

بهترین تعریف برای محدوده زمانی که بیشترین شانس باروری است 6 روز قبل ازتخمک گذاری است چون احتمال حیات اسپرم و سپس تخمک ( اووسیت ) در این محدوده زمانی وجود دارد. ولی بیشترین احتمال وقتی است که در محدوده 3 روز مانده به تخمک گذاری مقاربت صورت گیرد.

iui

بیماری‌های سیستمیک و چاقی

گرچه پیش از انجام آی‌وی‌اف، بررسی‌های کلینیکی و تخصصی از نظر سلامت جسمی یک خانم صورت می‌گیرد، اما باید توجه داشت که وجود برخی بیماری‌های متابولیکی مانند دیابت، چاقی و کم‌کاری تیروئید در بروز اختلالات چه در بارداری‌های طبیعی و چه در آی‌وی‌اف موثر است.

بعلاوه بروز چاقی، لاغری بیش از حد، رژیم‌های سخت و استرس‌های شدید با اختلالاتی که در تخمک‌گذاری‌های طبیعی ایجاد می‌کند در سیکل آی‌وی‌اف نیز می‌تواند مشکل به‌وجود آورد. ولی نداشتن استراحت مطلق  بر خلاف تصور بسیاری از افراد در شکست آی‌وی‌اف،موثر نیست. البته بهتر است پس از انجام آی‌وی‌اف ازاسترس های روانی و فعالیت فیزیکی سنگین و همچنین انجام سفر به مناطق دوردست به دلیل اثرات ناشی از تغییرات آب و هوا و عوارض ناشی از عمل IVF که گاهی منجر به مراجعه به پزشک می شود.

گاهی زوجین با شکست مراحل اول یا دوم آی‌وی‌ف به دلیل هزینه‌های سنگین انجام این روش از تکرار مجدد آن انصراف می‌دهند و در نتیجه به موفقیت نهایی از انجام این روش دست نمی‌یابند. از سوی دیگر باید توجه داشته باشید که ادامه بارداری بدون مشکل تا سه ماهگی در پی انجام آی‌وی‌اف، به معنای موفقیت آی‌وی‌اف است و هر مشکلی برای باردار و جنین‌اش پس از این مقطع از بارداری اتفاق بیفتد به مراحل انجام شده در آی‌وی‌اف مربوط نمی‌شود.

iui

چرا باید تخمک‌ها جوان باشند

برخی باورهای درست و اشتباه وجود دارد که شکست یا موفقیت آی‌وی‌اف را توجیه می‌کند. از اصلی‌ترین باورهای درستی که در موفقیت یا شکست آی‌وی‌اف موثر است، عامل سن است. در واقع، ازبین همه عوامل دخیل در موفقیت آی‌وی‌اف، سن تخمک از همه مهم‌تر است که تقریبا معادل سن تخمدان یا سن خانم است. بر همین اساس، با افزایش سن، هم میزان حاملگی طبیعی و هم حاملگی به‌دنبال آی‌وی‌اف کاهش می‌یابد.

اولین و مهم‌ترین رکن حاملگی این است که تخمک یا تخمک‌های مناسب وجود داشته باشد. مناسب بودن تخمک هم به تعداد کافی و خوب بودن کیفیت تخمک‌ها بستگی دارد. هر خانمی با تعداد مشخصی تخمک زاده می‌شود و همچنان‌که سنش بالا می‌رود، در هر ماه تعدادی از این تخمک‌ها را از دست می‌دهد و از کیفیت تخمک‌هایش نیز کاسته می‌شود. به همین دلیل چه در حاملگی‌های طبیعی و چه از طریق آی‌وی‌اف هرچه زن جوان‌تر باشد احتمال حامله شدن و تولد نوزاد زنده در وی بیشتر است. حتی در مورد تخمک اهدایی نیز این موضوع صادق است یعنی میزان موفقیت حاملگی بستگی زیادی به سن اهداکننده تخمک دارد. جالب است بدانید که بررسی‌ها نشان داده است احتمال حامله شدن یک خانم با آی‌وی‌اف در سی‌وپنج سالگی حدود ۳۲ درصد است و نزدیک چهل سالگی و بالاتر به ۱۶ درصد و حتی کمتر از ان می‌رسد.

گاهی مردم به اشتباه شکست آی‌وی‌اف را صرفا مربوط به خانم می‌دانند در حالی که در برخی موارد اسپرم از نظر ژنتیکی مشکل دارد، حتی ممکن است طی آزمایش‌های اولیه نیز به آن پی برده نشود. آسیب به دی‌ان‌ای اسپرم نیز ممکن است در اثر تماس با مواد شیمیایی و همچنین استفاده از دخانیات ایجاد شود. بی‌شک بارور شدن تخمک با یک اسپرم غیرطبیعی نیز به تشکیل یک جنین غیرطبیعی منجر می‌شود و موجبات شکست آی‌وی‌اف و یا سقط  را فراهم می‌آورد.

در صورت مختومه بودن مسئله باروری به هر دلیلی:

فرزند خواندگی یکی از روشهای درمان نازایی است که در ترمیم اسیب های روانی زوجین موثر می باشد.

iui

سندرم فعال شدن شدید تخمدانها یا OHSS

تجویز داروهای تخمک گذاری چه از یک قرص ساده مثل کلومیفن ولتروزول گرفته تا داروهای پیچیده تر وبا میزان بالاتر در سیکلهای آی وی اف ممکن است باعث شوند که در خانم تعداد زیادتر از لزوم تخمک تولید شود.تعیین اینکه کدام بیمار دچار این عوارض می شود قبل از تجویز داروها ممکن نیست؛ دربیماران با سیکلهای نامنظم پریودی واصطلاحا” پی سی او(PCO) ،بیماران لاغرتر،سیکلهای با نیاز به داروی بیشتر برای رسیدن به تخمکهای با تعداد مناسب ودر افراد با سابقه قبلی بروز این عوارض، شانس بروز بالاتر خواهد بود. در این موارد با توجه به شدت بیماری ،علایم زیر دیده می شوند:نفخ،حالت تهوع واستفراغ، بی اشتهایی ،درد شکم،تجمع مایع درشکم، کاهش حجم ادرار وتنگی نفس

انجام ناموفق آی‌وی‌اف به‌عنوان یک روش پرهزینه و زمان‌بر در درمان ناباروری، بار منفی روانی و عاطفی زیادی را به زوجین، بویژه خانم‌ها تحمیل می‌کند.

در واقع، یکی از مشکل‌ترین کارهای تیم انجام‌دهنده آی‌وی‌اف، مشاوره دادن به بیماران پس از یک دوره ناموفق آی‌وی‌اف است. البته باید دانست که باوجود تحقیقات و پیشرفت‌های بسیاری که تاکنون در دنیا و نیز کشور ما در زمینه باروری و لقاح آزمایشگاهی صورت گرفته است همچنان، میزان موفقیت آی‌وی‌اف، خیلی بالا نیست و در بهترین شرایط فقط ۲۰ تا ۲۵ درصد است.

اما برای این که یک حاملگی موفق به دنبال آی‌وی‌اف اتفاق بیفتد چه شرایطی باید مهیا باشد؟

لازم است دست‌کم سه عامل وجود داشته باشد تا آی‌وی‌اف با موفقیت همراه شود؛ تخمک سالم، اسپرم سالم و رحم و لوله‌های رحمی سالم که اجازه عبور اسپرم و رسیدن آن را به تخمک بدهد. اما نکته بسیار مهمی که در کنار این عوامل جسمی برای موفقیت در آی‌وی‌اف ضروری است داشتن آمادگی روحی و صبر و حوصله برای طی کردن یک پروسه درمانی تقریبا طولانی است. چرا که در بسیاری موارد، زوج‌ها پس از شکست یک مرحله از آی‌وی‌اف که بین یک تا دو ماه به طول می‌انجامد از تکرار مجدد آن سرباز می‌زنند و به همین دلیل به نتیجه مطلوبی از انجام آی‌وی‌اف دست نمی‌یابند.